Πάτρα,23/6/2026
Αρ. πρωτ.:546
Προς
Συλλόγους -
Μέλη της ΠΟΕΤΕΠ ΑΕΙ
Ανακοίνωση σχετικά με την επιχειρούμενη αναθεώρηση του άρθρου 16
Η Π.Ο.Ε.Τ.Ε.Π. εκφράζει την κατηγορηματική αντίθεσή της στην επιχειρούμενη
από τη κυβέρνηση προσπάθεια αναθεώρησης του άρθρου 16 του Συντάγματος, η οποία
αποτελεί έναν ακόμη κρίκο στην αλυσίδα των πολιτικών που τα τελευταία χρόνια
μεταβάλλουν σταδιακά τον δημόσιο χαρακτήρα της Ανώτατης Εκπαίδευσης και
προωθούν ένα πανεπιστήμιο – επιχείρηση.
Η επιχειρούμενη αναθεώρηση δεν αποτελεί μια μεμονωμένη θεσμική
παρέμβαση. Έρχεται ως συνέχεια της νομοθετικής αναγνώρισης και λειτουργίας
ιδιωτικών πανεπιστημίων και κολεγίων, της ίδρυσης ξενόγλωσσων προπτυχιακών
προγραμμάτων σπουδών με δίδακτρα στα δημόσια ΑΕΙ και της συνεχούς διεύρυνσης
των μεταπτυχιακών προγραμμάτων με δίδακτρα.
Θεωρούμε πως η αναθεώρηση του άρθρου 16 επιδιώκει να προσδώσει και συνταγματική
κατοχύρωση σε επιλογές που ήδη εφαρμόζονται, ανοίγοντας τον δρόμο για την
περαιτέρω υποχώρηση της αποκλειστικά δημόσιας και δωρεάν Ανώτατης Εκπαίδευσης.
Παράλληλα, δημιουργεί τις προϋποθέσεις για την αποδυνάμωση της υποχρέωσης που
έχει το κράτος για τη χρηματοδότηση των δημόσιων Πανεπιστημίων ενισχύοντας περαιτέρω
τη λογική της ανταποδοτικότητας και των διδάκτρων.
Η εξέλιξη αυτή προκαλεί εύλογες ανησυχίες για τη διασφάλιση του
δικαιώματος όλων των νέων σε ισότιμη πρόσβαση στην ανώτατη εκπαίδευση,
ανεξάρτητα από την οικονομική τους δυνατότητα, καθώς και για τη διατήρηση της
ακαδημαϊκής αυτοτέλειας, της ερευνητικής ελευθερίας και του κοινωνικού ρόλου
των δημόσιων ΑΕΙ.
Οι ανησυχίες αυτές καθίστανται ακόμη εντονότερες αν ληφθεί υπόψη ότι το
άρθρο 16 του Συντάγματος δεν αποτελεί απλώς μια οργανωτική διάταξη για τη
λειτουργία της εκπαίδευσης, αλλά αποτυπώνει τη βούληση του συντακτικού νομοθέτη
να κατοχυρώσει την παιδεία ως θεμελιώδες κοινωνικό αγαθό και βασική αποστολή
του Κράτους. Σύμφωνα με την παρ. 2 του άρθρου 16, «η παιδεία αποτελεί βασική
αποστολή του Κράτους» και έχει σκοπό, μεταξύ άλλων, «την ηθική, πνευματική,
επαγγελματική και φυσική αγωγή των Ελλήνων» καθώς και τη διάπλασή τους σε
ελεύθερους και υπεύθυνους πολίτες. Παράλληλα, στη παρ. 4 του ίδιου άρθρου ορίζεται
ότι «όλοι οι Έλληνες έχουν δικαίωμα δωρεάν παιδείας, σε όλες τις βαθμίδες της,
στα κρατικά εκπαιδευτήρια». Οι διατάξεις αυτές καταδεικνύουν ότι ο συντακτικός
νομοθέτης επιδίωξε να διασφαλίσει την παροχή της ανώτατης εκπαίδευσης υπό
συνθήκες ακαδημαϊκής ελευθερίας, ισότητας ευκαιριών και δημόσιας ευθύνης, ώστε
η πρόσβαση στη γνώση και την επιστημονική πρόοδο να μην εξαρτάται από την
οικονομική δυνατότητα των πολιτών. Η συνταγματική κατοχύρωση της δημόσιας και
δωρεάν παιδείας αντανακλά αυτή την επιλογή, η οποία συνδέεται άμεσα με την
κοινωνική συνοχή, και τη δημοκρατική λειτουργία της πολιτείας και την
αναπτυξιακή προοπτική της χώρας.
Η Π.Ο.Ε.Τ.Ε.Π. θεωρεί ότι η πραγματική αναβάθμιση της Ανώτατης
Εκπαίδευσης δεν μπορεί να επιτευχθεί με την επέκταση των ιδιωτικοοικονομικών
κριτηρίων στη λειτουργία της, αλλά με ουσιαστική αύξηση της δημόσιας
χρηματοδότησης, μόνιμες προσλήψεις προσωπικού όλων των κατηγοριών,
εκσυγχρονισμό των υποδομών, ενίσχυση της φοιτητικής μέριμνας και στήριξη της
έρευνας και της διδασκαλίας.
Καλούμε τους Συλλόγους – μέλη της Ομοσπονδίας να ενημερώσουν την
πανεπιστημιακή κοινότητα και την κοινωνία για τις συνέπειες της προτεινόμενης
αναθεώρησης και να συμμετάσχουν ενεργά στις κοινές πρωτοβουλίες υπεράσπισης του
δημόσιου, δωρεάν Πανεπιστημίου.
Η
Π.Ο.Ε.Τ.Ε.Π. ΑΕΙ υπερασπίζεται σταθερά το συνταγματικά κατοχυρωμένο δικαίωμα
στη δημόσια και δωρεάν παιδεία, θεωρώντας ότι τα δημόσια Πανεπιστήμια αποτελούν
πολύτιμο κοινωνικό αγαθό για την ελληνική κοινωνία. Η πρόσβαση των νέων στην
ανώτατη εκπαίδευση δεν μπορεί να εξαρτάται από την οικονομική τους δυνατότητα,
αλλά πρέπει να αποτελεί δικαίωμα που εγγυάται η Πολιτεία, διασφαλίζοντας σε
κάθε νέο και νέα τη δυνατότητα να αναπτύξει τις γνώσεις, τις δεξιότητες και τις
προοπτικές του, ανεξάρτητα από την κοινωνική ή οικονομική του αφετηρία.
Με συναδελφικούς χαιρετισμούς
|
ο Πρόεδρος Στέφανος Καρβέλης |
|
Σοφία Κοντού |
